czwartek, 12 kwietnia 2012

Ciasteczka wyśmienite

Czyżby polskie makaroniki?

Ostatnio przyszły do mnie z Francji makaroniki Laduree - piękne, słodkie, uroczo zapakowane. Sami zobaczcie:

Zaczęłam się zastanawiać, czy nie ma czegoś takiego w Polsce. Nie identycznego, odwzorowanego, ale podobnego w duchu. Jak się okazuje - jest, i to od dawna, a powstało... w szkole gastronomicznej! A dokładniej, w Zespole Szkół Gastronomicznych nr 2 im. Prof. Odona Bujwida w Krakowie. Przepis powstał kilkadziesiąt lat temu, na listę produktów regionalnych ciasteczka wyśmienite (bo tak się nazywają) trafiły w roku 2008, a produkowane i oferowane są cały czas - można je kupić w przynależnej do szkoły restauracji, a także zamówić jako element cateringu (szczegóły tutaj).

Co najlepsze, receptura ciasteczek nie jest znana publicznie - chociaż wielu absolwentów na pewno ją poznało i zapamiętało z zajęć. Wiadomo, że wykonane są z kruchego, maślanego ciasta i przełożone lekko kwaskowatą marmoladą. 


piątek, 6 kwietnia 2012

Chlebiczek owocowy (PRZEPIS!)

fot. minrol.gov.pl
Wczoraj było ciasto na słono, dziś chleb na słodko. A dokładniej - chlebiczek.

Pochodzący z okolic Śląska Cieszyńskiego wypiek powstaje z użyciem dużej ilości bakalii i przypraw korzennych, znanych od dawna w tym rejonie. W cienką warstwę ciasta chowa się mieszankę suszonych owoców, zakrapianych rumem. To jeden z najbardziej typowych wypieków wielkanocnych.

Przepis:

Ugotować pół kilograma śliwek, 10 dkg suszonych gruszek, a gdy są miękkie wystudzić i wylać na sito, następnie pokrajać w podłużne paski, 5 dkg orzechów, 10 dkg daktyli, 3 dkg cytrynatu, 3 dkg oranżynek, pół cytryny i pomarańczy, z skórki tych naskórek pokrajać, wszystko również w cienkie paski. Wszystko razem zamieszać na miseczce. Zalać 1/8 litra rumu i nakryć szczelnie. Zarobić tęgie ciasta z 20 dkg mąki, 1 łyżki masła, 1 łyżki cukru, szczyptę soli i rozczynem 1 dkg drożdży, 5 do 6 łyżek stołowych mleka, zagnieść dobrze, wywałkować na 1 cm gruby prostokąt, na który nałożyć te owoce, tworząc podłużną kukiełkę, owinąć dobrze tym ciastem, następnie ułożyć ją na posmarowanej blasze, nakryć, zostawić w ciepłym miejscu podróść i podrośnięte piec powoli 1 godzinę.

Źródło:  „Nasza Kuchnia” Walburgii Fójcikowej, za minrol.gov.pl

czwartek, 5 kwietnia 2012

Murzin wielkanocny (PRZEPIS!)

fot. minrol.gov.pl
Kto spodziewał cię ciasta czekoladowego, jest w błędzie. Murzin to wypiek na słono a nie na słodko, w zupełnie innym kolorze.

Murzin to wypiek wpisany na listę jako wyrób tradycyjny na Śląsku. Typowo wielkanocne danie przygotowywano z razowej mąki, z której wyrabiano ciasto, do którego wrzucano kawałki szynki, boczku i kiełbasy. Z uwagi na ciemniejszy niż zwykle kolor mąki (a może na popiół z pieca, który osiadał na wypieku) wzięła się nazwa.

Znalazłam przepis na murzina:

Składniki:
  • 30 dag mąki pszennej – żarnówki
  • 30 dag mąki
  • 5 g drożdży
  • sól
  • 2 jaja
  • ½ l mleka
  • 3 łyżki oleju
  • 1 łyżka cukru
  • jajo do posmarowania

Nadzienie:
  • 30 dag szynki wędzonej
  • 30 dag boczku wędzonego
  • kawałek białej kiełbasy

Sposób wykonania:

Do mąki wlać rozczyn z drożdży, dodać pozostałe składniki i wyrobić ciasto. Pozostawić do wyrośnięcia. Przenieść ciasto na posypaną mąką stolnicę, rozwałkować na grubość ok. 2 cm. Na rozwałkowane ciasto przenieść wędliny, zwinąć w wałek, posmarować po wierzchu roztrzepanym jajkiem, posypać kminkiem i piec ok. 1 godziny.

(Przed włożeniem wędlin do ciasta należy je trochę podpiec w piekarniku, celem odparowania wody. Podczas pieczenia nie powstają wolne przestrzenie pomiędzy ciastem a wędlinami. Murzin jest doskonały również na zimno. Paluszki lizać!!!)

Źródło: Przewodnik Beskidzki

środa, 4 kwietnia 2012

Begle na Wielki Post

fot. minrol.gov.pl
Co prawda już za kilka dni Wielkanoc, ale to oznacza, że według zasad wiary katolickiej, trwa teraz Wielki Post. A typowym wypiekiem wielkopostnym, znanym szczególnie na Śląsku, są begle, kółeczka z ciasta pszennego. Piekło się je na drugą niedzielę Wielkiego Postu, bo wtedy młodzież chodziła po wsi z gałązkami przyozdobionymi kwiatami i wstążkami, śpiewając tradycyjne pieśni na tę okazję.

Nietrudno zauważyć, że begle i obwarzanki, zwane też bajglami, to mniej więcej ten sam wypiek. Obwarzanki na kawałku sznurka to częsty element odpustów, w końcu też okazji związanej z religią. Lubiliście obwarzanki jako dzieci? Jadacie je czasem teraz?

poniedziałek, 2 kwietnia 2012

Marcepanowe serduszka (PRZEPIS!)

fot. pomorskie.eu
Jeśli masz w domu ziemniaki i parę innych składników, możesz zrobić pyszne, słodkie, uroczo wyglądające ciasteczka. Ich pełna nazwa, widoczna na liście produktów tradycyjnych, to "marcepanowe serduszka z Piekła", ale nie odnosi się do tego, jak bardzo są kuszące (choć są!), ale do miejsca ich pochodzenia - miejscowości Piekło w powiecie sztumskim. Przepis jest w jednej z tamtejszych rodzin już od 1888 roku!

Ciasteczka mają tę zaletę, że są niedrogie w przygotowaniu - kiedy nie było innych słodyczy, ziemniaki zmieszane z cukrem i aromatyczną wodą różaną dobrze je zastępowały. Przygotowywało się je na święta - więc z powodzeniem można je wykonać na Wielkanoc.

Marcepanowe serduszka z Piekła
Składniki: 25 dkg ziemniaków ugotowanych i zmielonych, 1 kg cukru pudru, kieliszek wody różanej, olejek migdałowy, tłuszcz
Wykonanie: Ugotować ziemniaki w mundurkach, obrać, zmielić przez maszynkę. Zmielone ziemniaki, część cukru pudru, wodę różana, olejek migdałowy, trochę tłuszczu włożyć do garnka. Gotować (mieszając) do gęstości. Wystudzoną masę wyłożyć na stolnicę i dosypać cukier puder do gęstości, wyrobić ciasto jak do kopytek. Rozwałkować do grubości ok. 1 cm i wyrzynać serduszka specjalna foremką. Przypalać brzegi serduszek, a środki dekorować dowolnie.

(przepis za wrp.pl)




piątek, 30 marca 2012

Pascha na Wielkanoc

fot. minrol.gov.pl
Tak się jakoś złożyło, że nigdy nie jadłam paschy. Nie ma u mnie w domu rodzinnym tego zwyczaju, nie złożyło się - ale wiedziałam, że to taki serowy wypiek na słodko. Kiedy więc zobaczyłam widoczne po prawej stronie zdjęcie, trochę się zdziwiłam - bo jak to, ciasto?

Jak się okazuje, pascha (paska) to nie tylko piramida z sera, śmietany, cukru i jajek, ale też pszenny, drożdżowy wypiek. Podaje się go i na Wielkanoc, i na święta takie, jak wesele. Wtedy pośrodku pojawia się wgłębienie na sól. W wersji wielkanocnej pojawiają się zdobienia w kształcie kwiatków, gałązek, kogutków.

Taka pascha to tradycyjny wypiek górali czadeckich, którzy wyemigrowali w XIX wielu na wschód Karpat, a po drugiej wojnie światowej wrócili do Polski, na Ziemie Odzyskane. Przepis, sposób wypiekania i zdobienia są przekazywane w rodzinach, ale można się z nimi zapoznać co roku podczas wystawy specjałów regionalnych w Muzeum Etnograficznym w Ochli. 

Znacie taką paschę? Pieczecie na Święta?

czwartek, 29 marca 2012

Sernik handzlowski

fot. minrol.gov.pl
Święta za pasem, więc dziś o kolejnym cieście. Sernik to też, podobnie jak mazurek, typowe ciasto wielkanocne. Nic więc dziwnego, że trafił na listę produktów tradycyjnych.

Podstawa dobrego sernika to ser - musi być tłusty, świeży i suchy - przed pieczeniem trzeba odsączyć z niego wodę, owijając go w papier i odkładając na bok na warstwie tego samego papieru.

W podkarpackiej miejscowości Handzlówka sernik pieczono najczęściej na spodzie z ciasta drożdżowego. Na takie ciasto kładziono masę powstałą z wymieszania sera, masła, jajek i cukru. To wszystko były składniki dostępne w gospodarstwach - ale z uwagi na to, że zwykle ich sprzedaż przynosiła zysk, sernik był ciastem odświętnym. Jeśli okazja tego wymagała, a fundusze pozwalały, kupowano wanilię w laskach i rodzynki, którymi doprawiano masę serową. Na wierzchu ciasta tworzono plecionkę z pasków ciasta. 

Macie jakiś sprawdzony przepis na sernik? A może ulubioną cukiernię, w której zawsze kupujecie to ciasto?